Overheden, steden en gemeenten worden geconfronteerd met complexe uitdagingen en maatschappelijke problemen die met traditionele middelen of werkwijzen vaak moeilijk aan te pakken zijn. 

Publieke innovatie gaat over het vinden van nieuwe en betere oplossingen met als doel om maatschappelijke meerwaarde en meerwaarde voor de burger te creëren.

In het spectrum van publieke innovatie zien we enerzijds incrementele veranderingsprocessen met een interne focus en anderzijds meer exploratieve processen in co-creatie die leiden tot radicale verandering. Beiden zijn nodig in een overheid

__________________________________________________________________________________________________________________

Veranderingsprocessen                                                                                    Experimenteel open en collaboratief
met interne focus                                                                                                proces van co-creatie

De innovatiecyclus

Innovatie is niet louter creatief zijn en komen tot ideeën voor mogelijke oplossingen. Een innovatie is pas geslaagd als de hele innovatiecyclus is doorlopen, tot en met de evaluatie van het project. Maar minstens even belangrijk is om na afloop, ook als het project negatief werd geëvalueerd, de disseminatie te doen van de lessen en ervaringen. Als steden en gemeenten kunnen wij immers veel van elkaar leren. We kunnen elkaar versterken door die informatie te delen, zodat er geen tijd, geld en energie verloren gaat doordat we elk opnieuw het warm water proberen uit te vinden. Heb je een innovatieproject die je graag wil delen met de andere steden en gemeenten? Contacteer ons, wij helpen je graag!

Lees meer over de verschillende fasen van het innovatieproces:

  1. Problemen identificeren
  2. Ideeën voor mogelijke oplossingen
  3. Projecten uitwerken
  4. Projecten implementeren
  5. Projecten evalueren
  6. Lessen en ervaringen delen

Obstakels voor innovatie

Medewerkers, organisaties die willen innoveren stoten vaak op een aantal moeilijkheden:

  • Schrik om risico’s te nemen: Innoveren vergt moed en sterk leiderschap. Voorafgaand aan het implementeren van innovatieve oplossingen is er meestal een experimenteerfase. Soms slagen die experimenten, soms ook niet, en moet men een oplossing of project opnieuw herdenken.  Voor overheden ligt het vaak gevoelig om te falen. Het gaat hier immers over het efficiënt besteden van belastinggeld en het is goed dat hier omzichtig wordt mee omgespringen. Toch is ruimte voor experiment en een kader waarin falen mogelijk kan, een voorwaarde, om te kunnen innoveren.
     
  • Silo’s, verkokering.  Innoveren is samenwerken. In het verleden werkten onze overheden vaak erg verkokerd: er is vaak veel expertise en kennis aanwezig in een organisatie, versnipperd ingebed in afzonderlijke diensten volgens thema of domein. Steeds vaker worden we echter geconfronteerd met een aantal “wicked problems”, complexe problemen die meerdere beleidsdomeinen overschrijden. De mobiliteitsproblematiek is daar een voorbeeld van: De druk van automobiliteit op onze wegen heeft zowel een impact op onze gezondheid, het klimaat, de verkeersveiligheid, de keuze om al dan niet voor andere mobiliteitsmodi te kiezen of om mogelijkheden voor thuiswerk te creëren voor werknemers… Dergelijke uitdagingen vergen een intensieve samenwerking over verschillende beleidsdomeinen heen.
  • Hiërarchie: Overheidsorganisaties zijn van nature eerder hiërarchisch ingesteld. Er zijn diensthoofden, directeurs, departementshoofden… enerzijds en de politieke leiding en bestuurders anderzijds. Deze structuur kan belemmerend werken voor innovatie, maar hoeft dat niet te zijn als er geïnvesteerd wordt in een open innovatieklimaat. Onderzoek heeft aangetoond dat ongeveer de helft van succesvolle innovatieprojecten niet vanuit het management worden geïnitieerd maar vanuit medewerkers die dagdagelijks met de problematiek in kwestie bezig te zijn, die het dicht bij het thema en de verschillende stakeholders staan. Het is belangrijk om vertrouwen te creëren en de mogelijkheid om bottom-up initiatieven te lanceren.
     
  • Gebrek aan diversiteit: Omdat overheden vaak te maken hebben met het vastleggen van regelgeving en de operationalisering van regelgeving, zijn er vaak dezelfde type profielen terug te vinden die hier goed in zijn: medewerkers zijn resultaatgericht, praktijkgericht of hebben een sterke inhoudelijke of technische kennis. Innovatie vergt niet alleen aanpak over beleidsdomeinen heen maar ook een multidisciplenaire aanpak: een team met verschillende achtergronden, kennis en ervaringen kunnen ideeën verrijken en worden daarom als een belangrijke driver voor innovatie beschouwd.

Lees meer over de verschillende hefbomen die een antwoord kunnen bieden op bovenstaande drempels.