Auteur

Gepubliceerd op 02-07-2019

De lokale besturen zijn essentiële partners voor de federale overheid. Ze staan het dichtst bij de burgers en zijn het best in staat om behoeften in te schatten en beleid om te zetten in maatregelen. De drie Verenigingen van Steden en Gemeenten (Brulocalis, UVCW en VVSG) stellen de federale overheid een partnerschap voor de toekomst voor, gebaseerd op wederzijds respect. De federale overheid mag de lokale besturen geen nieuwe taken meer toewijzen die hen op kosten jaagt en moet een lokale toets doen vooraleer ze beslist. De Verenigingen vragen ook een dringende oplossing voor een aantal dossiers die het lokale beleid bedreigen, zoals de pensioenen van hun statutaire ambtenaren.

Economische motor

De lokale overheden doen de economie mee draaien. Als belangrijkste overheidsinvesteerders van het land zorgen zij voor 30% van alle overheidsinvesteringen in infrastructuur, huisvesting, nieuwe technologieën, ... ‘Iedere gemeente investeert; is het niet in een nieuw woonzorgcentrum, dan in de aanleg van fietspaden of nieuwe dienstverlening. Burgers verwachten van hun gemeente ook dat alles er goed bijligt en dat het werkt. In een context van economische en financiële crisis komt onze dienstverlening in gevaar', zegt Marc Cools, voorzitter van Brulocalis.

Lokale toets

De federale overheid schuift vandaag nog te veel lasten rechtstreeks of onrechtstreekse door naar de lokale besturen. ‘Wanneer de federale regering het statuut van de politie eenzijdig wijzigt, draaien ook de gemeenten hiervoor op. Ook van de leeflonen die nochtans tot de federale sociale zekerheid behoren, betalen de lokale besturen nog altijd een substantieel deel,’ zegt Wim Dries van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten. Dit komt nog bovenop de Europese eisen die een rechtstreekse impact hebben op de openbare dienstverlening. Zulke lastenoverdrachten moeten stoppen, ze getuigen ook niet van veel respect voor het lokale niveau,’ Daarom vragen de drie Verenigingen de invoering van een lokale toets waarbij de federale overheid de financiële en administratieve gevolgen voor de lokale overheden analyseert vooraleer ze een beslissing neemt. Er moet ook meer overleg komen en een duidelijk, systematisch en transparant kader. Is een federale beslissing niet budgetneutraal, dan moet er een reële compensatie zijn voor de lokale besturen.

Efficiënte fiscaliteit en reële investeringscapaciteit bevorderen

De federale regering moet blijven toezien op de financiële impact van elke wijziging op de gemeentelijke ontvangsten. In de aanvullende personenbelasting is vooruitgang geboekt, maar de drie Verenigingen vragen de afschaffing van de 1% administratieve kosten die de regering heft. Ze vragen ook een snellere update van de kadastrale gegevens om de verliezen aan opcentiemen op de onroerende voorheffing op te vangen. Lokale overheden moeten hun investeringscapaciteit verder kunnen ontwikkelen: een verlaagd btw-tarief van 6% voor alle investeringen van lokale overheden is aangewezen.

Zwaard van Damocles

Lokale besturen reiken de toekomstige federale regering de hand om beleid te realiseren waar de burger beter van wordt. Daarvoor moet wel een oplossing komen in diverse dossiers die nu als een zwaard van Damocles boven het gemeentelijk beleid hangen. ‘Zo moet de federale regering zeker tussenkomen in de financiering van de pensioenen, armoedebestrijding en politie. Dit zijn dossiers die het initiatief lokaal nu al zwaar fnuiken en als er geen oplossing komt, zal dit nog meer het geval zijn', zegt Jacques Gobert van de UVCW. Ook e-government moet de federale overheid verder ontwikkelen in samenwerking met de lokale overheden. De implementering van het nieuwe systeem voor de burgerlijke stand was een grote stap in administratieve vereenvoudiging.

Ontmoeting beleidsmakers

De drie Verenigingen vragen ook een ontmoeting met beleidsmakers en informateurs, om een positieve samenwerking met de nieuwe federale regering vorm te geven als weerspiegeling van de samenwerking tussen de lokale besturen en het federale niveau. Dit kan alleen maar bijdragen aan de economische ontwikkeling, sociale en maatschappelijke cohesie, duurzame transitie en het welzijn van de burgers.

Lees hier het federaal memorandum van de drie Verenigingen van Steden en Gemeenten.

Nathalie Debast